این سند به زبانِ ساده توضیح میدهد که امتیازِ هر بروکر، صرافی یا پراپفرم دقیقاً چگونه ساخته میشود. هدف روشن است: کسی که پیشتر از یک نهادِ مالی آسیب دیده، باید بتواند بدونِ اعتماد به حرفِ هیچکس، خودش ببیند این عدد از کجا آمده و چرا قابلِ اتکاست.
نکتهٔ اصلی این است: امتیاز یک عددِ سلیقهای نیست. از یک قاعدهٔ ثابت و یکسان برای همه به دست میآید. اگر همان دادهها و همین قاعده به هر کسِ دیگری داده شود، به همان عدد میرسد.
امتیاز چطور ساخته میشود؟
برای هر نهاد چند معیار سنجیده میشود (مثلاً اینکه آیا کاربران واقعاً پولشان را برداشت میکنند). به هر معیار نمرهای از ۰ تا ۱۰ داده میشود و هر معیار بسته به اهمیتش یک وزن دارد. امتیازِ نهایی، میانگینِ وزنیِ این نمرههاست؛ یعنی معیارهای مهمتر بیشتر در نتیجه اثر میگذارند.
بیشترین وزن روی رسیدنِ پول به دستِ شما است: قابلیتِ اطمینانِ برداشت و ریسکِ مسدود یا فریزشدنِ حساب، بالاترین سهم را دارند. چون در عمل، مهمترین پرسشِ یک معاملهگر این است: «اگر سود کنم، پولم را پس میگیرم؟»
فقط دادههای تأییدشده شمرده میشوند
اگر برای یک معیار شواهدِ قابلِاستناد وجود نداشته باشد، آن معیار در امتیاز شمرده نمیشود — نه نمرهٔ خوب میگیرد، نه بد. در عوض «میزانِ اطمینانِ» امتیاز پایینتر نشان داده میشود تا روشن باشد این عدد بر چه مقدار از دادهٔ تأییدشده استوار است. هیچ نمرهای از خود ساخته نمیشود و هیچ ادعای بیمنبعی منتشر نمیشود.
دو نگاه: «متناسب با ایران» و «استانداردهای بینالمللی»
یک واقعیت را باید صادقانه گفت: هیچ بروکرِ کاملاً ردهبالا (از آنهایی که زیرِ نظرِ سختگیرترین نهادهای ناظرِ جهانیاند) به کاربرِ ایرانی خدمت نمیدهد. پس اگر همه فقط با همان استانداردِ بینالمللی سنجیده شوند، عملاً تمامِ گزینههای در دسترسِ ایرانیها رد میشوند و امتیاز برای شما بیفایده میشود.
به همین دلیل دو نگاه وجود دارد:
- متناسب با ایران (پیشفرض): «آفشوربودن» را یک ضعفِ ویژه نمیشمارد، چون برای کاربرِ ایرانی این حالت خطِ پایهٔ همه است. در عوض روی چیزی تمرکز میکند که واقعاً برای شما مهم است: برداشت، مسدودی، پایداریِ کانالِ ریالی و سابقهٔ واقعیِ خدمت به ایرانیها.
- استانداردهای بینالمللی: همان نهاد را با معیارِ جهانی میسنجد. این نگاه برای دیدنِ کیفیتِ ذاتیِ نهاد مفید است، نه لزوماً برای انتخابِ کاربرِ ایرانی.
در هر دو نگاه، ضعفهای عملیاتی مثلِ نپرداختنِ پول، کامل به حساب میآیند و هیچ ارفاقی نمیگیرند.
ردهٔ ریسک: از A تا D
جدا از عددِ امتیاز، هر نهاد یک ردهٔ ریسک دارد که سطحِ خطرِ بنیادی را نشان میدهد و با تنظیماتِ نمایش تغییر نمیکند:
- A — کمریسک: تنظیمگریِ معتبرِ ردهٔ نخست یا امنیتِ اثباتشده.
- B — میانرده: معتبر، با ریسکِ متعارف.
- C — آفشور: حمایتِ قانونیِ محدود؛ این حالت خطِ پایهٔ بیشترِ گزینههای در دسترسِ ایران است.
- D — پرخطر: نشانههای جدی مثلِ مجوزِ نامعتبر، جازدنِ خود بهجای یک برندِ معتبر (کلون)، یا سابقهٔ کلاهبرداری.
سقفهای ایمنی — جایی که هیچ ارفاقی نیست
هر چقدر هم یک نهاد در بقیهٔ معیارها خوب باشد، اگر فریبکاری در کار باشد — مجوزِ جعلی، کلونِ یک برندِ معتبر، یا ردکردنِ سودِ کاربر با بهانههایی که در قوانینش ننوشته — امتیازش با یک سقفِ پایین محدود میماند. حتی ارفاقِ نگاهِ «متناسب با ایران» هم چنین نهادی را بالا نمیبرد.
میزانِ سختگیری
یک تنظیمِ «میزانِ سختگیری» هست که خودتان میتوانید جابهجایش کنید تا ببینید با وسواسِ بیشتر یا کمتر، امتیاز چطور تغییر میکند. این تنظیم فقط وزنِ ضعفهای ایمنی را کموزیاد میکند؛ ردهٔ ریسک هرگز با آن تکان نمیخورد.
چه چیزهایی روی امتیاز اثر نمیگذارند
- تبلیغات و لینکِ معرفی: هیچ نهادی نمیتواند با خریدِ تبلیغ یا همکاری، امتیاز یا رتبهاش را بالا ببرد. این کاملاً از امتیازدهی جداست.
- امتیازِ سایتهای دیگر: بهعنوانِ نظرِ کاربرانِ B2Check وارد نمیشود.
- سلیقهٔ شخصی: هیچجا فیلدی برای واردکردنِ دستیِ یک عدد وجود ندارد.
چرا میتوانید این را باور کنید؟
سه قول میدهیم که هر کدام را خودتان میتوانید بسنجید — لازم نیست حرفِ ما را قبول کنید.
۱) هر کسی میتواند همان حساب را دوباره انجام دهد.
«از نو ساختن» یعنی هر کسی میتواند خودش همان حساب را دوباره انجام دهد و ببیند به همان عددی میرسد که ما اعلام کردهایم — بدونِ اینکه مجبور باشد حرفِ ما را قبول کند. مثلِ یک دستورِ آشپزی است: اگر هم دستورِ کامل (چه معیارهایی، و هر کدام چقدر اهمیت دارد) و هم خودِ اطلاعاتِ هر بروکر (مثلاً پولِ کاربرها را میدهد یا نه) را جلوی شما بگذاریم، میتوانید همان حساب را خودتان انجام دهید و نتیجه را وارسی کنید. و اگر ما جایی تقلب کرده و امتیازی را الکی بالا برده باشیم، هر کسی که همان حساب را دوباره انجام دهد عددِ متفاوتی میگیرد و فوراً متوجه میشود. برای همین اصلاً نمیتوانیم پنهانی به نفعِ کسی دستکاری کنیم.
۲) امتیازهای گذشته را نمیشود مخفیانه عوض کرد.
هر بار که امتیازها را حساب میکنیم، نتیجه را همان لحظه در یک دفترِ عمومیِ بزرگ ثبت میکنیم که هزاران نفر در سراسرِ دنیا هرکدام یک نسخهٔ یکسان از آن را دارند. بعد از آن لحظه، هیچکس — حتی خودِ ما — نمیتواند پنهانی برگردد و امتیازی از گذشته را عوض کند؛ چون آنوقت نسخهٔ بقیه دیگر با آن نمیخواند و دستکاری فوراً لو میرود. (این دفترِ عمومی همان «شبکهٔ بیتکوین» است.)
۳) قاعده هیچوقت یکشبه و پنهانی عوض نمیشود.
قاعدهٔ امتیازدهی ممکن است بهمرور بهتر شود، ولی هر تغییری از قبل و بهصورتِ عمومی اعلام میشود و یک مهلت دارد — هیچوقت یکشبه و پنهانی عوض نمیشود. درست مثلِ داوری که اگر قرار باشد قانونِ بازی عوض شود، پیش از مسابقه اعلامش میکند، نه وسطِ بازی و نه در خفا.
یک قولِ ساده
این صفحه برای آن است که لازم نباشد به حرفِ کسی اعتماد کنید. هر امتیاز تا دادهها و قاعدهاش قابلِ ردیابی است؛ و اگر روزی چیزی تغییر کند، رد و نشانش میماند.